මානව මනස සහ තාක්ෂණයේ සුසංයෝගය
මනෝවිද්යාව යනු මිනිස් මනස සහ හැසිරීම පිළිබඳව කෙරෙන විද්යාත්මක හැදෑරීමයි. පුද්ගලයෙකුගේ චින්තන රටාව, හැඟීම් සහ ක්රියාවන් පාලනය වන ආකාරය පිළිබඳව ගැඹුරින් සොයා බලන මෙම විෂය ක්ෂේත්රය, මානව ශිෂ්ටාචාරයේ ප්රගමනයට විශාල දායකත්වයක් ලබා දෙයි. නූතන තාක්ෂණික ලෝකය තුළ මෙම මනෝවිද්යාත්මක දැනුමට සමාන්තරව දියුණු වන අනෙක් ප්රධාන ක්ෂේත්රය වන්නේ කෘතිම බුද්ධිය (Artificial Intelligence) හෙවත් AI තාක්ෂණයයි. සරලවම පැවසුවහොත් AI යනු මානව බුද්ධිය සහ තර්කන හැකියාව යන්ත්ර පද්ධති හරහා අනුකරණය කිරීමට දරන උත්සාහයකි.
මනෝවිද්යාව සහ කෘතිම බුද්ධිය අතර පවතින්නේ අතිශය සමීප සබඳතාවයකි. මෙම ක්ෂේත්ර දෙකම "බුද්ධිය" (Intelligence) සහ "තොරතුරු සැකසීම" (Information Processing) යන මූලිකාංග මත පදනම්ව ක්රියා කරයි. වඩාත් සුමට සහ ස්වාභාවික AI පද්ධතියක් නිර්මාණය කිරීමේදී මනෝවිද්යාත්මක මූලධර්ම භාවිත කිරීම අත්යවශ්ය වන්නේ, තාක්ෂණය මිනිසාට වඩාත් සමීප වීමට නම් එය මිනිස් සිතුවිලි සහ අවශ්යතා නිවැරදිව තේරුම් ගත යුතුය.
තාක්ෂණය තුළ මනෝවිද්යාත්මක භාවිතය පිළිබඳව අවධානය යොමුකිරීමේදී "සංජානන මනෝවිද්යාව" (Cognitive Psychology) ප්රබල භූමිකාවක් ඉටු කරයි. මිනිස් මොළයට එකවර ග්රහණය කරගත හැකි තොරතුරු ප්රමාණය හඳුනා ගැනීමෙන්, පරිශීලකයාට පීඩනයක් නොවන ලෙස සරලව තොරතුරු ඉදිරිපත් කිරීමට AI පද්ධති හැඩගස්වනු ලබයි. එපමණක් නොව, "චිත්ත සවභාව බුද්ධිය" (Emotional Intelligence) AI පද්ධතිවලට ඇතුළත් කිරීම තවත් සුවිශේෂී පියවරකි. පරිශීලකයාගේ ස්වරය සහ වචන භාවිතය අනුව ඔවුන්ගේ මානසික තත්ත්වය හඳුනාගෙන, ඊට සහකම්පනයෙන් ප්රතිචාර දැක්වීමට අද වන විට AI තාක්ෂණය පුහුණු කෙරේ.
මානව-පරිගණක අන්තර්ක්රියා (Human-Computer Interaction) දියුණු කිරීම සඳහා භාෂා මනෝවිද්යාව ද මහෝපකාරී වේ. AI පද්ධතියක් සාමාන්ය මිනිසෙකු කතා කරන ආකාරයටම සංවාද කිරීමට හුරුවීම නිසා, තාක්ෂණය යනු තවදුරටත් ආගන්තුක උපකරණයක් නොව මිනිසාට සමීප සහකරුවෙකු බවට පත්ව ඇත. මේ හා සමානවම, චර්යාත්මක මනෝවිද්යාව (Behavioral Psychology) මගින් පරිශීලකයාගේ පුරුදු සහ රුචිකත්වයන් හඳුනා ගනිමින්, එක් එක් පුද්ගලයාට අනන්ය වූ පුද්ගලීකරණය කළ (Personalized) සේවාවන් සැපයීමට AI සමත් වේ.
මානුෂීය ස්පර්ශය සහ සෞඛ්යමය දායකත්වය මනෝවිද්යාත්මක දැනුම ද මුසු වීම නිසා AI පද්ධති තුළ පවතින යාන්ත්රික බව ඉවත් වී, එය වඩාත් "මානුෂීය" මුහුණුවරක් ගනී. මෙම තත්ත්වය පද්ධතිය කෙරෙහි පරිශීලකයා තුළ පවතින විශ්වාසය ඉහළ නැංවීමට බෙහෙවින් උපකාරී වේ. එමෙන්ම, මානසික සෞඛ්ය ක්ෂේත්රය තුළ ද AI සහ මනෝවිද්යාව අත්වැල් බැඳගෙන සිටියි. මානසික පීඩනය කලින් හඳුනා ගැනීමට සහ චිකිත්සක මගපෙන්වීම් ලබා දීමට උපකාරී වන AI යෙදුම් මගින් වර්තමානයේ බොහෝ පිරිසක් සහනයක් ලබති.
කෙසේ වෙතත්, මනෝවිද්යාව සහ AI සැසඳීමේදී වැදගත් වෙනසක් ද පවතී. මිනිස් මනස සතු සැබෑ හැඟීම්, සදාචාරාත්මක විචාර බුද්ධිය සහ නිර්මාණශීලිත්වය අතිශය සංකීර්ණ ස්වභාවයක් ගනී. AI මගින් සිදු කරන්නේ එම ක්රියාවලීන් දත්ත සහ තර්ක ඇසුරින් අතිශය සාර්ථක ලෙස අනුකරණය කිරීම පමණක් බව අප අමතක නොකළ යුතුය.
අනාගතයේදී රොබෝ තාක්ෂණය සහ ස්නායු විද්යාව වැනි ක්ෂේත්ර දියුණු වීමත් සමඟ මනෝවිද්යාව සහ AI අතර පවතින සහයෝගීතාවය තවදුරටත් ශක්තිමත් වනු ඇත. මෙහිදී "සදාචාරාත්මක මනෝවිද්යාව" (Ethics) පිළිබඳව සැලකිලිමත් වීම ඉතා වැදගත්ය. AI පද්ධති මිනිස් සිතුවිලි සහ හැසිරීම් සමඟ සමීපව ගනුදෙනු කිරීමේදී, පුද්ගල රහස්යභාවය සහ මානව ගෞරවය සුරැකීම තාක්ෂණික ශිල්පීන්ගේ වගකීමක් වගේම තවමත් ළදරු අවදියක සිටිනා කෘතිම බුද්ධිය බොහෝ දෑ පරිශීලකයන් මඟින් උගනී එහෙයින් අප ඉතා කල්පනාකාරීව මෙම යෙදවුම් භාවිතාකල යුතුය.
මනෝවිද්යාව සහ කෘතිම බුද්ධිය යනු එකිනෙකාට පරිපූර්ණත්වයක් ලබා දෙන ක්ෂේත්ර දෙකකි. වඩාත් සාර්ථක AI පද්ධතියක් යනු තාක්ෂණිකව දියුණු එකක් පමණක් නොව, එය මනෝවිද්යාත්මකව මිනිසා තේරුම් ගත් පද්ධතියක් ද විය යුතුය. මෙම සුවිශේෂී සුසංයෝගය මගින් අනාගත ලෝකය තුළ මිනිසා සහ තාක්ෂණය අතර වඩාත් යහපත් සහජීවනයක් ගොඩනැගෙනු ඇතැයි අනුමාන කල හැකිය.
සුපුන් රුවන් පතිරණ
2026. දුරුතු. 20
