සමාජ විද්‍යාත්මකවත්, මනෝවිද්‍යාත්මකවත් ගැඹුරින් විමසා බැලිය යුතු ප්‍රශ්නයක් වන්නේ, විද්‍යාව, තාක්ෂණය සහ තර්කය පිළිබඳ විශ්වාසය ප්‍රකාශ කරන පුද්ගලයන් පවා ජීවිතයේ අර්බුදයකට මුහුණ දෙන විට හදි හූනියම්, මන්ත්‍ර ගුරුකම් සහ විවිධ අධිභෞතික විශ්වාස වෙත යොමු වන්නේ ඇයිද යන්නයි.
විශේෂයෙන්ම, අධිභෞතිකවාදය සහ සාම්ප්‍රදායික විශ්වාස විවේචනය කරමින් විද්‍යාත්මක චින්තනය වෙනුවෙන් පෙනී සිටින ඇතැම් පුද්ගලයන් සම්බන්ධයෙන් මෙවැනි පරස්පරතා පිළිබඳ පුවත් දකින්නට ලැබීමත් සමඟ මෙම ප්‍රශ්නය තවත් වැදගත් වේ.
මෙය කිසියම් පුද්ගලයකුට හෝ කණ්ඩායමකට පමණක් සීමා වූ ප්‍රශ්නයක් නොවේ. මිනිස් මනස ක්‍රියා කරන ආකාරය, අපගේ විශ්වාසවල ස්වභාවය සහ අර්බුදයකදී අප තීරණ ගන්නා ආකාරය පිළිබඳ පොදුවේ විමසා බැලිය යුතු කරුණකි. මේ පිළිබඳව මගේ නිරීක්ෂණ කිහිපයක් මෙසේ ඉදිරිපත් කරමි.
භෞතිකවාදී දෘෂ්ටිය සහ සංස්කෘතික විශ්වාස අතර ගැටුම.
බොහෝ පුද්ගලයන් තුළ දක්නට ලැබෙන භෞතිකවාදී දෘෂ්ටිය ගැඹුරු දාර්ශනික අවබෝධයක ප්‍රතිඵලයක්ම නොවිය හැකිය. ඇතැම් විට එය නූතන සමාජයේ පිළිගැනීමට ලක්වන අදහස් සමඟ එකඟ වීමක් හෝ විද්‍යාත්මක චින්තනයට මතුපිටින් එකඟතාව පළ කිරීමක් පමණක් විය හැකිය.
එහෙත් පුද්ගලයකුගේ අභ්‍යන්තර ලෝකය හැඩගැසෙන්නේ ඔහු ඉගෙනගත් දැනුමෙන් පමණක් නොවේ. පවුල් පසුබිම, සංස්කෘතිය, ළමා කාලයේ අත්දැකීම්, සමාජයෙන් ලැබුණු අදහස් සහ දිගුකාලීනව මුල් බැසගත් බිය හා විශ්වාස ද ඒ සඳහා බලපායි.
එබැවින් විද්‍යාව පිළිබඳ දැනුමක් තිබීමත්, ජීවිතයේ සෑම අවස්ථාවකදීම විද්‍යාත්මකව සිතීමට හා ක්‍රියා කිරීමට හැකි වීමත් එකම දෙයක් නොවේ.
අර්බුදයකදී කලින් ප්‍රකාශ කළ අදහස්වලට පටහැනිව ක්‍රියා කරන පුද්ගලයකු දුටු විට අප විමසා බැලිය යුත්තේ ඔහුගේ දැනුම පමණක් නොව, ඔහුගේ විශ්වාස සහ හැසිරීම් අතර ඇති සම්බන්ධතාවද වේ.
බලාපොරොත්තු බිඳ වැටීම සහ පාලනය අහිමි වීමේ හැඟීම.
විද්‍යාවෙන් සහ තාක්ෂණයෙන් බොහෝ ගැටලු විසඳාගත හැකි වුවත්, ජීවිතයේ සෑම සිදුවීමක්ම තමන්ට අවශ්‍ය ආකාරයට පාලනය කිරීමට මිනිසාට නොහැකිය.
සුව කළ නොහැකි හෝ සංකීර්ණ රෝගී තත්ත්වයක්, නොවිසඳෙන පවුල් ප්‍රශ්නයක්, ව්‍යාපාරික අසාර්ථකත්වයක් හෝ ජීවිතය පුරා ගොඩනඟාගත් බලාපොරොත්තුවක් බිඳ වැටීමක් හමුවේ පුද්ගලයකු දැඩි මානසික පීඩනයකට පත්විය හැකිය.
එවැනි අවස්ථාවලදී තමන්ට සිදුවන්නේ කුමක්ද යන්න තේරුම් ගැනීමටත්, නැවත තත්ත්වය පාලනය කරගත හැකි බවට හැඟීමක් ලබාගැනීමටත් මිනිසා උත්සාහ කරයි.
මෙහිදී ඇතැම් පුද්ගලයන් ආගමික පිළිවෙත්, ශාන්තිකර්ම හෝ වෙනත් අධිභෞතික විශ්වාස වෙත යොමු විය හැකිය. එවැනි ක්‍රියාවලින් ඔවුන්ට මානසික සහනයක් හෝ යම් බලාපොරොත්තුවක් ලැබෙනවා විය හැකිය.
නමුත් යම් විශ්වාසයකින් මානසික සහනයක් ලැබීම සහ එම විශ්වාසය මඟින් බාහිර යථාර්ථය වෙනස් කළ හැකි බවට විද්‍යාත්මක සාක්ෂි තිබීම එකිනෙකට වෙනස් කරුණු දෙකකි.
ගැටලුව වන්නේ එවැනි විශ්වාසයක් නිසා යථාර්ථය නොසලකා හැරීම, අවශ්‍ය ප්‍රතිකාර ප්‍රතික්ෂේප කිරීම හෝ තවදුරටත් හානිකර තීරණ ගැනීමයි.
යථාර්ථයෙන් පලා යාම සහ වගකීම වෙනත් තැනකට පැවරීම.
මිනිසාට තමන්ගේ අසාර්ථකත්වයන්, වැරදි තීරණ සහ ජීවිතයේ අවාසනාවන්ත සිදුවීම් පිළිගැනීම ඇතැම් විට ඉතා අසීරු වේ.
ව්‍යාපාරයක් අසාර්ථක වූ විට තමන්ගේ තීරණ, සැලසුම් සහ වෙළෙඳපොළ තත්ත්වය විමසා බැලීම වෙනුවට, වෙනත් කෙනකු තමන්ට හූනියමක් කළ නිසා සියල්ල විනාශ වූ බව විශ්වාස කිරීම ඇතැම් පුද්ගලයන් තුළ දැකිය හැකි ප්‍රවණතාවකි.
එවැනි විශ්වාසයක් මඟින් තමන්ගේ අසාර්ථකත්වයට පැහැදිලි කිරීමක් සපයාගැනීමටත්, තමන්ට මුහුණ දීමට අපහසු යථාර්ථයෙන් තාවකාලිකව ඈත් වීමටත් හැකි වේ.
මනෝවිද්‍යාත්මකව මෙවැනි හැසිරීම් ඇතැම් අවස්ථාවලදී ආරක්ෂක මානසික ක්‍රියාවලීන් හෝ වගකීමෙන් ඈත් වීමේ ප්‍රවණතා සමඟ සම්බන්ධ කළ හැකිය.
කෙසේ වෙතත්, සෑම අධිභෞතික විශ්වාසයක්ම වගකීමෙන් පලා යාමක් ලෙස හැඳින්වීම නිවැරදි නොවේ. එය ගැටලුවක් බවට පත්වන්නේ තමන්ගේ ක්‍රියා සහ තීරණ විවේචනාත්මකව පරීක්ෂා කිරීම වෙනුවට, සියලු වගකීම් නොපෙනෙන බලවේගයකට හෝ වෙනත් පුද්ගලයකුට පැවරීමට එම විශ්වාසය භාවිත කරන විටය.
එවැනි අවස්ථාවකදී පුද්ගලයා තමන්වම රවටාගන්නවා පමණක් නොව, තමන්ගේ ගැටලු විසඳාගැනීමට තිබෙන සැබෑ අවස්ථාද අහිමි කරගත හැකිය.
මිනිස් මනසේ සංකීර්ණත්වය සහ තර්කයේ සීමා.
පරිගණක, කෘත්‍රිම බුද්ධිය, අභ්‍යවකාශ තාක්ෂණය සහ නවීන විද්‍යාත්මක සොයාගැනීම් පිළිබඳ දැනුමක් ඇති පුද්ගලයකුම රාහු කාලය, හදි හූනියම් හෝ නොපෙනෙන බලවේග පිළිබඳ බියකින් පසුවිය හැකිය.
මෙය බැලූ බැල්මට පරස්පරතාවක් ලෙස පෙනුණත්, මිනිස් මනස සම්පූර්ණයෙන්ම තර්කය මත පමණක් ක්‍රියා නොකරන බව එයින් අපට මතක් කර දෙයි.
අපගේ තීරණ හැඩගැසෙන්නේ දැනුමෙන් පමණක් නොවේ. හැඟීම්, බිය, සමාජ බලපෑම්, සංස්කෘතික පුරුදු සහ අතීත අත්දැකීම් ද ඒවාට බලපායි.
එබැවින් විද්‍යාත්මක දැනුමක් තිබීමෙන් පමණක් පුද්ගලයකුගේ සියලු විශ්වාස තර්කානුකූල වන බවට සහතිකයක් ලැබෙන්නේ නැත. ඒ වගේම යම් සාම්ප්‍රදායික හෝ ආගමික පිළිවෙතක් අනුගමනය කරන පමණින් පුද්ගලයකුට විද්‍යාත්මකව සිතීමට නොහැකි බවද කිව නොහැකිය.
මෙහිදී වැදගත් වන්නේ පුද්ගලයා විශ්වාස කරන දේ පමණක් නොව, එම විශ්වාසය පිළිබඳ ප්‍රශ්න කිරීමට, සාක්ෂි විමසා බැලීමට සහ අවශ්‍ය විට තම අදහස් සංශෝධනය කිරීමට ඔහුට ඇති හැකියාවයි.
අවසාන වශයෙන්...
මෙම කරුණු පිළිබඳව සිතන විට මට මතුවන ප්‍රධාන අදහස වන්නේ, මිනිසාගේ සැබෑ චින්තන ශක්තිය මැනිය යුත්තේ ඔහු ප්‍රසිද්ධියේ ප්‍රකාශ කරන අදහස්වලින් පමණක් නොව, අසීරු අවස්ථාවලදී ඔහු ක්‍රියා කරන ආකාරයෙන්ද යන්නයි.
අන් අයගේ විශ්වාස විවේචනය කිරීම පහසුය. නමුත් තමන්ගේම බිය, අසරණකම සහ අවිනිශ්චිතතාව හමුවේ තමන් කොතරම් දුරට තර්කානුකූලව ක්‍රියා කරන්නේද යන්න විමසා බැලීම ඊට වඩා අසීරුය.
අධිභෞතික විශ්වාස වෙත යොමු වන සෑම පුද්ගලයකුම අතාර්කික යැයි හංවඩු ගැසීම මගේ අරමුණ නොවේ. ඒ වෙනුවට, විද්‍යාව සහ තර්කය පිළිබඳ දැනුමක් තිබියදීත් ඇතැම් අවස්ථාවලදී මිනිසා වෙනත් විශ්වාස වෙත යොමු වීමට බලපාන හේතු තේරුම් ගැනීම මගේ අරමුණයි.
මන්ද, අන් අයගේ හැසිරීම් විවේචනය කිරීමට පෙර තමන්ගේම සිත ක්‍රියා කරන ආකාරය පිළිබඳව අවංකව විමසා බැලීම ද වැදගත් බැවිනි.
අප සියලු දෙනාම අපෙන්ම අසාගත යුතු ප්‍රශ්නය මෙයයි:
අප විශ්වාස කරන්නේ සත්‍යය තේරුම් ගැනීමට අවශ්‍ය නිසාද? නැතිනම් ඇතැම් අවස්ථාවලදී අපට දරාගැනීමට අපහසු යථාර්ථය වෙනුවට මානසික සහනයක් ලබා දෙන පිළිතුරක් අවශ්‍ය නිසාද?
මෙය මගේ නිරීක්ෂණ සහ අදහස් ඇසුරින් ලියූ ලිපියකි. මේ විෂය පිළිබඳ සමාජ විද්‍යාත්මක, මනෝවිද්‍යාත්මක සහ දාර්ශනික දැනුමක් ඇති අයගේ විවේචනාත්මක අදහස් සහ සංවාදය ගෞරවයෙන් අපේක්ෂා කරමි.
